Bị Kiến ba khoang cắn: Triệu chứng & cách điều trị cần phải nắm

Kiến ba khoang cắn

Kiến ba khoang là một loài côn trùng có kích thước nhỏ, nhưng chứa trong cơ thể nọc độc rất mạnh, độc gấp 15 lần độc rắn hổ. Cũng chính vì thế mà khi nhắc đến loài động vật nhỏ bé này, ai cũng có cảm giác sợ bởi nếu bị kiến ba khoang đốt sẽ rất nguy hiểm. Trong trường hợp nặng còn có thể hoại tử cơ thể và buộc phải cắt bỏ phần cơ thể bị hoại tử.

Kiến ba khoang (tiếng Anh: Nairobi fly) có tên gọi khoa học là Paederus fuscipes Curtis, thuộc họ cánh cụt (Staphilinidae), bộ cánh cứng (Colleoptera) thuộc lớp côn trùng. Loài kiến này có khá nhiều tên gọi dân gian là kiến hoang, kiến lác, kiến kim, kiến gạo, cằm cặp, kiến nhốt, kiến cong,…

 Kiến ba khoang trong cơ thể có chứa độc tố Pederin cực độc
Kiến ba khoang trong cơ thể có chứa độc tố Pederin cực độc

Kiến ba khoang được nhận biết có thân hình thon chiều dài trung bình từ 0,7 – 1cm và chiều ngang khoảng từ 0,2 – 0,5cm. Kiến có 3 cặp chân, trên bụng có đốt khoang đen khoang đỏ xen kẽ nhau. Kiến ba khoang có đôi cánh trong suốt được xếp vào bên trong lớp cánh cứng, tuy nhiên bạn sẽ rất hiếm khi thấy kiến bay mà thay vào đó chúng bò rất nhanh.

Kiến ba khoang cắn nguy hiểm như thế nào?

Trong cơ thể của Kiến ba khoang có chứa Pederin cực độc. Độc tính này mạnh gấp 15 lần nọc của rắn hổ. Đó cũng chính là lý do khiến mọi người cảm thấy sợ khi tiếp xúc với loài côn trùng nhỏ bé này. Mặc dù độc tố Pederin của kiến ba khoang độc gấp 15 lần nọc độc rắn hổ. Nhưng do lượng độc tiếp xúc khi bị kiến ba khoang cắn khá nhỏ và chỉ nằm ở ngoài da nên không gây chết người như rắn hổ.

Kiến ba khoang loài côn trùng nhỏ nhưng độc gấp 15 lần độc rắn hổ
Kiến ba khoang loài côn trùng nhỏ nhưng độc gấp 15 lần độc rắn hổ

Tuy nhiên, để xét về mức độ thì đây được xếp vào mức độ nguy hiểm. Bị kiến ba khoang đốt để lại sẹo là trường hợp nhẹ nhất, với trường hợp nặng có thể hoại tử một phần cơ thể do dính độc Pederin (cánh tay, chân…) và buộc phải cắt bỏ để bảo toàn tính mạng.

Trong trường hợp độc tố của kiến của dây vào mắt sẽ dẫn đến viêm kết mạc, sưng nề phần mềm quanh mắt. Với những ca năng độc tố của kiến ba khoang dây vào mắt có thể gây mù tạm thời.

Điều đặc biệt mà bạn cần lưu ý chính là độc tố Pederin của kiến ba khoang khi tiếp xúc với da sẽ cộng sinh dính da. Nếu bạn không biết cách xử lý mức độ tổn thương trên da sẽ tăng cao và trường hợp nhiễm trùng vết thương dẫn đến hoại tử cũng sẽ chiếm tỉ lệ cao hơn.

Với mức độ nguy hiểm này, rất nhiều người đặt câu hỏi, liệu rằng người bị kiến ba khoang cắn có lây không? Giải thích cho vấn đề này, các chuyên gia da liễu cho biết: Khi bị viêm da do kiến ba khoang cắn, các vết thương lở loét trên da là huyết thanh của cơ thể nên không có khả năng lây lan cho người khác. Tuy nhiên, những vết thương này hoàn toàn có thể lan rộng trên cơ thể người bị kiến ba khoang đốt nếu không được vệ sinh và xử lý đúng cách.

Các vết thương do kiến ba khoang gây ra nếu không xử lý đúng cách có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng
Các vết thương do kiến ba khoang gây ra nếu không xử lý đúng cách có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng

Những triệu chứng bị kiến ba khoang đốt bạn cần lưu ý

Dấu hiệu bị kiến ba khoang cắn dễ dàng nhận biết nhất là sau khi tiếp xúc với loài côn trùng này bạn cảm thấy da bị rộp, phỏng, viêm da tùy từng mức độ tiếp xúc độc tố. Vùng da bị rộp có dạng dát đỏ, thành vệt hoặc đám, nền hơi cộm và phía trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti nằm ở giữa, hoặc cũng có vùng hơi lõm màu vàng nâu có hình tròn hoặc hình bầu dục.

Các vùng tổn thương sẽ vẫn tiếp tục xuất hiện nếu người bị đốt gãi khi ngứa và quệt các độc tố ở vết thương ra vùng da lành. Dễ xuất hiện nhất là ở mặt, cổ, ngực, gáy, vai, tay các vùng nếp gấp da.

Ngoài vết thương trên da, trên cơ thể còn xuất hiện các dấu hiệu bị kiến ba khoang đốt như cảm giác nóng rát bỏng tại chỗ, sốt nhẹ và nổi hạch ở các vùng lân cận.

Những tiến triển của bệnh khi bị kiến ba khoang cắn

Khi bị loài kiến ba khoang cắn, người bị cắn sẽ có cảm giác bị nóng râm ran như bị bỏng. Các dấu hiệu bệnh sau đó sẽ tiến triển rõ rệt hơn trong vòng 24 giờ:

  • Từ 6 – 8 giờ sau khi bị đốt, cơ thể xuất hiện ban đỏ, dát đỏ.
  • Từ 12 – 24 giờ sau khi bị đốt các vết bị đốt sẽ xuất hiện các tổn thương điển hình dễ nhận dạng.
  • Sau khoảng 3 ngày, các vết bị đốt sẽ bắt đầu đỡ bỏng rát và bắt đầu bong vảy.
  • Từ 5 – 7 ngày vết bong sẽ hết nhưng để lại các vết thâm rất lâu mất. 
Những vết thương do kiến ba khoang cắn gây rộp, rát và có thể lây lan đến vùng da lành
Những vết thương do kiến ba khoang cắn gây rộp, rát và có thể lây lan đến vùng da lành

Khi bị kiến ba khoang cắn cần xử lý như thế nào?

Mặc dù tổn thương của kiến ba khoang gây ra không quá nghiêm trọng, tuy nhiên nếu không biết cách chữa trị thì biến chứng để lại sẽ rất nguy hiểm. Vậy làm thế nào để xử lý các vết cắn của kiến ba khoang trên cơ thể để giảm thiểu mối nguy hại khi kiến ba khoang đốt. Dưới đây là một số hướng dẫn xử lý khi bị kiến ba khoang cắn.

Khi phát hiện bị kiến ba khoang đốt, bạn cần thật bình tĩnh để có thể xử lý theo quy trình nhằm hạn chế tối đa việc vết thương bị lan rộng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Xử lý kiến đang bám trên cơ thể bạn

Trường hợp kiến ba khoang đốt và hiện còn trên cơ thể, bạn phải nhanh chóng loại bỏ kiến ra khỏi cơ thể bạn để hạn chế kiến đốt thêm nhiều vết. Phải loại bỏ càng nhanh càng tốt.

Bạn lưu ý, không được dùng tay trần để bắt kiến, tuyệt đối không miết hoặc giết kiến bằng tay. Bạn có thể xua chúng ra xa sau đó sử dụng các dụng cụ hỗ trợ để xử lý và tiêu diệt chúng.

Xử lý vết cắn của kiến ba khoang

Với phần vết cắn kiến ba khoang, sau khi đã xử lý “thủ phạm” bạn hãy nhanh chóng làm sạch vết thương. Bạn có thể dùng cồn 70 độ hoặc xà phòng dịu nhẹ để rửa sạch vùng da bị kiến ba khoang đốt, việc này nhằm giảm việc khó chịu trên da và giảm nọc độc của loài kiến này để lại trên da.

Lưu ý, bạn không nên gãy vùng da bị tổn thương vì sẽ làm cho chất độc lan rộng và gây thương tổn cho các vùng da lành lân cận.

Sau khi các vết thương đã được làm sạch, không còn giải pháp nào khác bạn hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ da liễu để được thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị tùy thuộc vào mức độ tổn thương. Các bác sĩ có chuyên môn sẽ giúp bạn có phác đồ đúng đắn giúp hạn chế những biến chứng do độc tố từ kiến ba khoang gây ra.

Hãy làm sạch vết kiến ba khoang cắn và đến gặp bác sĩ da liệu để có hướng điều trị phù hợp
Hãy làm sạch vết kiến ba khoang cắn và đến gặp bác sĩ da liệu để có hướng điều trị phù hợp

Do các vết thương do kiến ba khoang gây ra rất giống với các triệu chứng của bệnh Zona, giời leo chính vì thế rất nhiều trường hợp lầm tưởng. Bạn tuyệt đối không được tự ý sử dụng các loại thuốc điều trị theo hướng Zona, giời leo bởi sẽ không có tác dụng với trường hợp kiến đốt.

Bạn không được tự ý bôi các thuốc màu, lá cây hoặc sử dụng các biện pháp dân gian khác. Những biện pháp xử lý này đôi khi không có tác dụng mà còn làm cho vết thương loét nhiều hơn, lan rộng ra hay thậm chí là bị nhiễm trùng.

Biện pháp giảm thiểu tình trạng bị kiến ba khoang đốt

Hiện nay, kiến ba khoang đã tấn công đến nhiều khu dân cư, các bệnh viện… làm cho số lượng người bị kiến ba khoang đốt tăng cao đáng báo động. Trước tình trạng này, Cục Y tế dự phòng và Bộ Y tế đã khuyến cáo mọi người nên chủ động phòng tránh kiến ba khoang để hạn chế tình trạng bị kiến đốt gây ra nhiều vết thương đau rát.

Các biện pháp chủ động để hạn chế sự xuất hiện của kiến ba khoang như sau:

  • Thay thế các bóng đèn huỳnh quang bằng những bóng đèn có ánh sáng màu vàng. Bởi loài kiến này rất thường xuất hiện ở các nơi có ánh sáng đèn huỳnh quang. Ngoài ra, bạn cũng nên hạn chế đứng dưới bóng đèn sáng trong nhà.
  • Thực thi hành động “kín cổng cao tường” nên đóng kín cửa mỗi khi ra vào nhà, sử dụng lưới cho các cửa để hạn chế kiến ba khoang và nhiều loài côn trùng khác xâm nhập vào nhà bạn.
  • Kiến ba khoang thường ẩn nấp trong các bụi rậm nên bạn hãy thường xuyên vệ sinh môi trường và phát quang bụi rậm. Việc này nhằm hạn chế loài kiến này và nhiều loài côn trùng khác cư trú gây nguy hiểm cho bạn.
  • Vào buổi tối bạn có thể tắt những bóng đèn không cần thiết để tránh gây sự thu hút với loài côn trùng nguy hiểm này.
  • Tập thói quen ngủ màn để hạn chế sự tiếp xúc của loài côn trùng này trong khi ngủ. Trước khi đi ngủ nên quét nhà thật sạch để có thể kiểm soát sự tồn tại của kiến ba khoang trong nhà.
  • Trước khi sử dụng quần áo, khăn mặt nên giũ mạnh để đảm bảo không có bất kỳ loài côn trùng này kể cả kiến ba khoang đang ẩn nấp trong trong những vật dụng thường ngày mà bạn đang sử dụng.
  • Với những ai làm việc trên đồng ruộng hoặc vườn cây nên có những dụng cụ bảo hộ lao động để tránh sự tấn công từ loài côn trùng nguy hiểm này.

Bị kiến ba khoang đốt tuy không quá nguy hiểm nhưng bạn không nên chủ quan bởi nếu không xử lý đúng cách thì sẽ làm cho bệnh trở nên xấu đi. Hãy cập nhật cho mình những kiến thức hữu ích để xử lý việc bị kiến ba khoang đốt và những biện pháp phòng tránh kiến ba khoang để hạn chế tối đa thương tổn từ loài côn trùng nguy hiểm này.

>> Xem thêm: Cách diệt kiến ba khoang hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *